Vorig jaar vielen we geheel onverwacht in het feestgedruis van Día de la Cruz toen we met zoonlief en zijn vriendin door Sactomonte en het Albaicín wandelden in Granada. Nu hadden we de datum 3 mei luid en duidelijk in de agenda gezet. Vamos!
Día de la Cruz
De oorsprong van Día de la Cruz (Dag van het Kruis) in Andalusië gaat terug naar de 17e eeuw. Deze van oorsprong christelijke feestdag is gebaseerd op de vinding van het Heilig Kruis door keizerin Helena, de moeder van keizer Constantijn de Grote, rond het jaar 326. Volgens de overlevering ontdekte zij in Jeruzalem het kruis waarop Jezus gekruisigd zou zijn. De katholieke kerk begon dit feit vanaf de middeleeuwen te herdenken op 3 mei, wat in Andalusië het vaste feestmoment is gebleven.
In Andalusië, vooral in steden als Granada, Córdoba en Sevilla, ontwikkelde deze religieuze herdenking zich tot een feestelijke viering, waarbij kruisen van bloemen (de Cruces de Mayo) worden opgesteld op pleinen, binnenplaatsen en straten. Deze kruisen zijn rijkelijk versierd met bloemen, keramiek, stoffen, en traditionele Andalusische voorwerpen. Rond de kruisen worden muziek, dans en gezellige bijeenkomsten georganiseerd. Nou, dat hebben we gezien toen we op 3 mei door Granada slenterden. Honderden families die aan lange tafels zitten te kletsen en eten met elkaar. Terwijl de flamencomuziek door de speakers schalt en alle meisjes en vrouwen hun allermooiste flamencojurk hebben aangetrokken. Het is echt een lust voor het oog.
De appel met de schaar
Bij veel bloemenkruisen wordt een appel met een schaar erbij gelegd of opgehangen als bescherming tegen het ‘kwade oog’. In de volkscultuur van Andalusië gelooft men dat jaloerse blikken of negatieve energie ongeluk kunnen brengen. De appel, symbool van verleiding en kwetsbaarheid – gecombineerd met de schaar, (een scherp, beschermend voorwerp) – vormt een soort amulettair symbool tegen deze negatieve invloeden.. Dit is dus bedoeld om:
- jaloersheid van anderen over de schoonheid van het kruis af te weren;
- te voorkomen dat iemand het werk ‘behekst’ of ongeluk brengt;
- symbolisch te beschermen tegen afgunst of kwaad.
Het is dus een typisch voorbeeld van bijgeloof vermengd met religieuze en culturele viering, iets wat je vaker ziet in traditionele Andalusische gebruiken.
De mannen
Niet alleen de dames in hun mooie jurken met bloemen in het haar zijn een lust voor het ook, ook de mannen pakken groots uit. De Andalusische paarden worden geborsteld, het traditionele kostuum wordt aangetrokken, de koetsen worden van stal gehaald. Het is echt een fantastisch schouwspel. Zeker in Granada. Ik verheug me nu al op volgend jaar.
