“Van gepassioneerde flamencopoëzie tot wrede vertellingen over de burgeroorlog. Verhalen met spectaculaire steden en verlaten plekken als decor. Van de lokale keuken tot de misdaad aan de Costa del Sol. Dit is een van de mooiste regio’s van Spanje vereeuwigd door wereldberoemde schrijvers.” Zo begint de vijfde aflevering van de tv-serie De wereld rond met boeken, te zien op zondagavond bij MAX op NPO 2. Als schrijfcoach, blogger en boekenwurm zit ik natuurlijk meteen aan de buis gekluisterd!
In de voetsporen van beroemde schrijvers
Boekenliefhebber en acteur Richard E. Grant (bekend van Star Wars, The Iron Lady, Gosford Park) reist voor deze tv-serie naar Italië, Frankrijk en Spanje. Hij volgt daar de voetsporen van beroemde schrijvers, die voor hun boeken geïnspireerd werden door de cultuur en geschiedenis van deze Zuid-Europese landen. Over zijn boekentochten door Italië en Frankrijk (de eerste vier afleveringen) blog ik op mijn andere platform Blogzinnig.nl. Hier op Spanjeliefhebbers sta ik natuurlijk stil bij de boeken die Richard raadpleegt over Andalusië. En zelf geef ik je ook nog wat boekentips. Ben je er klaar voor?
Federico García Lorca
We beginnen in onze thuisstad, Granada, tevens de thuisstad van Federico García Lorca. Granada ademt Lorca’s poëzie en Lorca ademde Granada. Aan het eind van de jaren ’20 was Lorca al beroemd door zijn gedichten en toneelstukken met daarin aandacht voor maatschappelijke kwesties. Door het conservatieve Spanje werd hij echter als controversieel gezien. Lorca was homoseksueel in een tijd van homofobie en opkomend fascisme. Hij kon nooit voor zijn geaardheid uitkomen en zijn boeken waren tot 1953 verboden, ze werden zelfs tot 1975 gecensureerd.
Zigeunerromances
De boeken ‘Impressies van Spanje’ en ‘Verzamelde gedichten’ nemen je mee naar het echte Granada. Geen enkele reisgids laat je de energie, tradities, cultuur en historie van de stad zo goed voelen. En in de wijk Sacromonte dompelde Lorca zich onder in de zigeunercultuur (de gitanos). Hij schreef er een dichtbundel over: ‘Zigeunerromances’. Het heeft iets magisch om deze gedichten te lezen op de plek waar ze zijn geschreven.
Richard interviewt Juan Pinilla, een van de beroemdste Spaanse flamencozangers. Pinilla zegt geïnspireerd te zijn door Lorca’s poëzie. Ze praten over ‘duende’, een vorm van gepassioneerde expressie, zoals flamenco. Een typisch Andalusisch woord en moeilijk uit te leggen, zegt Pinilla. “Als het er is, ontstaat er iets prachtigs tussen de artiest en het publiek. Duende gaat over emoties en het overbrengen ervan.”
Spaanse burgeroorlog
Lorca werd aan het begin van de burgeroorlog, op 18 augustus 1936, doodgeschoten door een fascistisch vuurpeloton. Nog steeds zijn veel schrijvers geïnspireerd door zijn werk, zoals Victoria Hislop. Haar roman ‘Plaza Granada’ (2007) gaat ook over de burgeroorlog en de nasleep ervan. Hislop kreeg haar inspiratie tijdens een bezoek aan Granada. Ze werd verliefd op flamenco en Lorca’s werk; beide staan centraal in haar roman. In 2007, toen ze het boek schreef, stond de stad nog vol met standbeelden en monumenten van het Franco-regime. Die zijn nu gelukkig verdwenen.
Plaza Granada van Victoria Hislop
Plaza Granada gaat over twee Engelse vriendinnen, Sonia en Maggie, die een week naar Granada gaan om een cursus salsa- en flamencodans te volgen. In een café raakt Sonia in gesprek met een oude ober, Miguel. Ze hebben het over de beroemde dichter Lorca en de burgeroorlog waar Sonia op dat moment nog weinig over weet. Miguel bevestigt dat er ook in Spanje weinig over wordt gesproken en veel onder het tapijt is geveegd; het is nog steeds een te gevoelig onderwerp. Aan de muur van het café hangen oude foto’s van een stierenvechter en een flamencodanseres, die Sonia doet denken aan haar moeder die overleed toen zij nog jong was. Thuis vertelt haar vader dat Sonia’s moeder in Granada is geboren. Sonia’s nieuwsgierigheid is gewekt; ze keert terug naar Granada en gaat op zoek naar antwoorden. Dan vertelt Miguel haar het hartverscheurende verhaal over zijn familie ten tijde van de Spaanse Burgeroorlog…
Nog meer lezen in het decor van Granada?
Ik heb nog een boekentip voor je van mijn collega-schrijfcoach Brenda van Es. ‘In Spanje schijnt altijd de zon’ speelt zich namelijk ook af in Granada. Dankzij haar boek was ik enigszins voorbereid op de koude winters in Granada. Iets wat je niet verwacht als je er alleen nog maar in de zomers bent geweest en je zo gek wordt van de hitte (40+ graden) dat je de Sierra Nevada invlucht.
In Spanje schijnt altijd de zon van Brenda van Es
Albert en Brenda rijden met hun volgepropte Volkswagen mét dakkoffer naar Andalusië. Ze verruilen regen voor zon, schoenen voor slippers. Stiptheid voor mañana mañana. Smoezelige kantoren voor frisse buitenlucht. Zekerheid voor flow. Alles mag anders! — Ze strijken neer in Granada, aan de flanken van de Sierra Nevada. Hij droomt van ellenlange wielertochten met klanten door het ruige gebergte. Zij is ervan overtuigd dat Spanje dé plek is om levensverhalen van mensen te schrijven. Maar als klanten uitblijven, is het nog maar de vraag of het najagen van hun dromen ze nog zo gelukkig maakt. Het vuur dooft en ze twijfelen aan alles. Kunnen ze dit eigenlijk wel?
Een boek over euforie, trekken, loslaten, tergende eenzaamheid, cultuurverschillen, verrukkelijke pieken en onpeilbare dalen – en alles daartussen. In hetzelfde genre lees je in mijn volgende blog over Chris Stewart, de voormalige drummer van Genesis. Hoe hij in 1988 in de Alpujarras belandde met zijn vrouw en boeken ging schrijven over zijn nieuwe leven.
Wil jij ook lekker schrijven in Granada?
Dat kan, want ik faciliteer dit jaar drie keer een week schrijftijd in deze magische Andalusische stad met haar rijke historie. Je kunt het museum van Lorca bezoeken en zijn geboortehuis. Of misschien wil je de plekken uit de andere boeken, die ik hierboven beschrijf, bekijken. En het Alhambra niet te vergeten! Wanneer je een schrijfweek in Granada boekt, heb je daar allemaal tijd voor, want ik bied geen propvol programma, maar schrijftijd voor jou. Ik coach jou met jouw schrijfproject, dat kan van alles zijn: je websiteteksten, memoires, een training die je wilt uitwerken, je manuscript… Je hoeft echt niet 7×24 uur te schrijven als je hier bent, slechts een paar uur per dag. Je zult zien hoeveel schrijfmeters je dan kunt maken. In de overige vrije tijd kun jij lekker de stad ontdekken. Lees hier verder…